WOTTV E-DERGİ
DOLAR 32,3359 0.06%
EURO 34,4433 -0.73%
ALTIN 2.493,501,32
BITCOIN 22869890,47%
Soçi’de Erdoğan-Putin Görüşmesinden Dünyaya Verilen Mesaj

Soçi’de Erdoğan-Putin Görüşmesinden Dünyaya Verilen Mesaj

7 Eylül 2023 10:58
Soçi’de Erdoğan-Putin Görüşmesinden Dünyaya Verilen Mesaj
0

BEĞENDİM

Prof. Dr. Celalettin Yavuz – Güvenlik Politikaları Uzmanı, 5 Eylül 2023

Adeta tüm dünyanın, özellikle de Ukrayna, Rusya’nın hibe olarak tahıl göndermeyi taahhüt ettiği 6 Afrika ülkesi, BM ve tahıl fiyatlarının artışından zarar gören ülkelerin gözü kulağı 4 Eylül 2023’te Rusya’nın Karadeniz kıyısındaki turistik kenti Soçi’deydi. Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in Kremlin dışında resmi ziyaretleri kabul ettiği bu kentte 4 Eylül’deki hatırlı ziyaretçisi Cumhurbaşkanı R. Tayyip Erdoğan’dı. Haftalardır iki ülke liderinin büyük bir olasılıkla Türkiye’de görüşerek sonunda “Tahıl Koridoru” sorunu için dünyaya müjde verilebileceği yazılıp çizilmişti. Ancak görüşme, Rusya’nın belirlediği yer ve zamanda, yani Soçi’de gerçekleşti. Görüşme sonunda tüm dünyaya pozitif enerji yayan mesajlar verildi.

Putin – Erdoğan Görüşmesinde Erdoğan’ın Gündemi

Görüşme öncesinde Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Ukrayna ve Rusya’yı ziyaretle iki ülke arasında bir mekik diplomasisi başlattı. Moskova’da mevkidaşı Lavrov’la görüşmesi sırasında ajandasında hem Ukrayna, hem de Rusya ile görüşülecek konular oldukça çeşitli olsa da, dünya kamuoyunun ilgisi Tahıl Koridoru” üzerineydi. Rusya Dışişleri Bakanı Lavrov’la da bu konu ağırlıklı olmak üzere, özellikle 4 Eylül’de Erdoğan-Putin görüşmesinin esasları belirlendi.

Dışişleri bakanlarının belirlediği çerçevede Soçi’de bir araya gelen ve sık sık birbirlerine “Dostum Putin”, “Dostum Erdoğan” diyerek samimi dostluklarını ifade eden iki liderin ajandaları da kuşkusuz ki oldukça kabarıktı. Görüşmeye ekonomi başlığı altında ticaret, tarım, turizm ve finans ağırlıklı konuları taşıyan Erdoğan, görüşme sonrası 2022 yılında karşılıklı ticaret hacminin 69 milyar dolara ulaştığını, ancak belirlenen 100 milyarlık hedefe emin adımlarla ilerlendiğini, geçen yıl 5.23 milyon Rus turistinin Türkiye’de ağırlandığını ifade etti. Erdoğan ayrıca Rusya’nın Güney Kıbrıs Rum Yönetimi bölgesinde bulunan büyükelçiliğinin KKTC’de konsolosluk hizmeti için ofis açmasından duyulan memnuniyeti ifade ettikten sonra tüm dünyanın beklediği “Tahıl Koridoru” konusuna umut dolu açıklık getirdi.

Soçi Görüşmesi Tahıl Koridorunun Açılmasının Yolunu Açıyor mu?

Erdoğan’a göre Tahıl Koridoru’nun askıya alınmasından sonra Ukrayna ve Rusya’nın almaya çalıştığı alternatif önlemler Tahıl Koridoru gibi sürdürülebilir, güvenli ve taraflar arası işbirliğine dayanan kalıcı bir model” oluşturamadı. Tahıl Koridoru’nun gerekliliğine inanan, dış dünyaya taşınan tahılın %44’ünün ihtiyaç sahibi yoksul ülkeler yerine Avrupa ülkelerine taşınmasına Rusya’nın olumsuz bakışına hak veren Erdoğan, girişimin yeniden başlatılabilmesi için Rusya’nın beklentilerine cevap verilmesi gerektiğinin altını çizdi. Bu konuda BM ile bir istişare ve önemli ilerlemeleri kapsayan yeni öneriler paketinin hazırlandığını ifadeyle olumlu bir sonuç alınacağına inandığını söyledi.

Putin’in açıklamalarında Rus Gazprom’un BOTAŞ’a sunduğu yol haritasıyla ortak çalışma grubunun kurulmasına giden yolu işaret ederek, Türkiye’nin “doğalgaz dağıtım merkezi” olması yönündeki önerisini tekrarladı. Tahıl Koridoru anlaşmasında ise Batı’nın, Rus tarım ve gübre ihracatının açılmasını engellediğini, Ukrayna’nın bu insani koridorları sivil ve askeri tesislere terör saldırısı yapmak için kullandığını, anlaşmanın sona ermesiyle küresel gıda pazarının fazlaca etkilenmediğini ifade etti. Rus tarım ürünlerinin de Ukrayna gibi engelsiz şekilde deniz yoluyla taşınmasını, Rus tarım ürünlerinin ihracatı için getirilen tüm yaptırımların kaldırılması halinde koridoru yeniden işletmeye hazır olduklarını açıkladı.

Her iki lider de karşılıklı ticarette dolar ve avro payını düşürerek, her iki ülkenin finansal ve kredi kurumları arasında yerli para birimi kullanımını arttırmanın yollarının arandığını bildirdi. Görüşme sonrasında ABD’den BM ve Türkiye’ye Tahıl Koridoru’nu açılması konusundaki çabaları dolayısıyla minnettar oldukları ve çabaları destekledikleri mesajı yayınlandı.

Sonuç itibariyle Soçi’den verilen mesajlar ve tepkiler oldukça pozitif. Rusya’nın “anlaşmaya uygun” istekleri yerine getirilirse Tahıl Koridoru açılacak, Cumhurbaşkanı Erdoğan ve Türkiye son derece haklı bir şekilde övgülere mazhar olacak. Tabii yine bir Çapanoğlu çıkmazsa…

Celalettin Yavuz

Güvenlik Politikaları Uzmanı Lisans ve Y. Lisans öğrenimini Milli Savunma Üniversitesinde (Deniz Harp Okulu – 1974; Deniz Harp Enstitüsü-1983) tamamladı. Daha sonra Silahlı Kuvvetler Akademisi öğrenimi (1985-86) gördü ve “Irak’ın Geleceği” ile ilgili bitirme tezini yazdı. 1989-1991 döneminde Führungsakademie (Hamburg/Almanya) 2 yıllık Güvenlik Politikası-Strateji-Stratejik İstihbarat-Jeopolitik, Askeri Tarih eğitimi aldı. “İstanbul Boğazı’nın Karadeniz Sahildarı Ülkeler Üzerindeki Jeopolitik ve Stratejik Etkileri” (Almanca) başlıklı mezuniyet tezini yazdı. Genelkurmay Personel Başkanlığı’nda görevli iken Kıbrıs Barış Harekâtı’nın madalya ve taltif projesini gerçekleştirdi. Deniz Kuvvetleri Komutanlığı karargâhında NATO Planlama direktifleri ve kuvvet plan çalışmaları üzerinde çalıştı. Ayrıca bir yıl boyunca Deniz Kuvvetleri Komutanı’nın Milli Güvenlik Kurulu (MGK) Toplantı Dosyasını hazırladı. Ege'de gerilimli 1980'li ve 1990'lı yıllarda 2 ayrı geminin komutanlıklarını yaptı. 1994-1997 döneminde Almanya'da Deniz Ataşeliği sırasında Deniz Ataşe Birliği'nin başkanlığına (doyen) ve 143 kişilik Askeri Ataşeler Birliği'nin Yönetim Kuruluna seçildi. Daha sonra Mersin’de Karakol ve Çıkarma Gemileri Komodorluğu’nun ardından Genelkurmay Yunanistan Kıbrıs Dairesinde Yunanistan Şube Müdürü iken “Türk-Yunan Ege’de Güven Arttırıcı Önlemler Paketi” projesinin (Ocak 2000) yöneticiliğini yaptı. Türk-Yunan sorunları üzerinde General-Amiral Oryantasyon Kursu, Harp Akademileri, Milli Güvenlik Akademisi ve TSK İstihbarat Okulu'nda dersler veren Yavuz, Deniz Harp Okulu Dekanı olduğu 2001-2003 döneminde "Denizcilik Tarihi-Deniz Stratejisi", "Askeri Strateji" ve "Liderlik" dersleri verdi. 1994’te Dr., 2002’de Doç.Dr. olan Yavuz, Milli Güvenlik Akademisi öğretim üyesi iken 30 Mart 2004’te istekle emekli oldu ve BİLKENT Üniversitesi’ne ilaveten Milli Güvenlik Akademisi’nde Türk-Yunan Sorunları, Suriye, Ortadoğu, Terörle Mücadele dersleri, 2012’de Prof.Dr. olduktan sonra da Atılım Üniversitesi’nde (2012-2013) ve Kara Harp Okulu Savunma Bilimleri Enstitüsünde (2013 Bahar) Y. Lisans ve Doktora, Ufuk ve Başkent üniversitelerinde lisans dersleri verdi. 2022 yılı başlarında adı Topkapı Üniversitesi olarak değiştirilen “Ayvansaray Üniversitesi”nde İktisadi, İdari ve Sosyal Bilimler Fakültesi’nin kurucu dekanlığını yapan, fakülteyi 16 bölüme çıkartan Prof.Dr. Yavuz, “İstihbarat, Strateji ve Terörizm/Avrupa'da Terör Örgütleri” gibi 3 farklı konuda sertifika dersleri yanında İstanbul Topkapı Üniversitesi’nde lisans ve Y. Lisans dersleri verdi. Güvenlik Bilimleri ve Uygulamaları Y. Lisans programının kurucu ABD Başkanlığını Eylül 2022’ye kadar sürdürerek “Küresel Güvenlik Stratejileri” üzerine sertifika programı hazırladı. Mayıs 2020 ayında uluslararası sempozyum düzenledi ve bizzat sunum yaptı. Milli Savunma Üniversitesi’nde (Harp Akademileri) 2019 yılından beri “Dış Politika Analizi” ile “Küresel Güvenlik Stratejileri” başlıklı ders verdi. Genelkurmay SAREM “Dış Uzman”lık (2003-2010), Türk Askeri Tarih Kurulu (TATK) Genel Kurul üyeliği (1999-2007), Gnkur. Atatürk Araştırma ve Eğitim Merkezi “ATAREM” Genel Kurul Kurucu Üyeliği (1999-2007), Deniz Kuvvetleri Komutanlığı Eğitim/Öğretim Kurulu üyeliği (2001-2003), Türkiye Emekli Subaylar Derneği (TESUD) “Strateji” Grubu üyeliği (2005-2011), Türk Ocakları Genel Merkezi Hars Heyeti (en üst düzeydeki kültür kurulu) üyeliği (2004-2010), TÜRKSAM düşünce kuruluşunun Kurucu Başkan Yardımcısı ve Terör Bölümü Başkanlığı (2008-2012) yapan Prof.Dr. Yavuz, pek çok süreli yayının yayın ve hakem kurullarında yer almaktadır. Almanca ve İngilizce bilen Prof.Dr. Yavuz’un “Güvenlik politikaları, Askeri Tarih/Strateji, İstihbarat, Ortadoğu, çevre ülkeler, terörle mücadele, bölgesel-küresel sorunlar, küresel güvenlik stratejileri ve Deniz Tarihi konularında, çoğu müstakilen yazılmış 30’un üzerinde kitabı ve süreli dergilerde yazılmış çok sayıda makalesi mevcuttur. Halen Anadolu Ajansı ve Yeni Şafak gazetesinin “Düşünce Günlüğü” bölümünde her ay “Bölgesel ve Küresel Güvenlik Politikaları” üzerine analizleri yayınlanan Yavuz’un son dönemde Stratejik Düşünce Enstitüsü (SDE)’de konferansları, sitesinde yazıları yayınlanmakta olup, gene son zamanlarda Devlet Dergisi ve Türk Yurdu dergilerinde de yazıları yayınlanmaktadır. Ayrıca, Eylül 2022’den itibaren TRT Türkiye’nin Sesi Radyosu’nda haftada bir gün “Mavi Vatan” adlı bir programın yapımcılığını (ve yorumculuğunu) yapmaktadır. Ankara’da ikame eden Prof.Dr. Yavuz, evli, iki çocuk babası olup Almanca ve İngilizce bilmektedir.

    En az 10 karakter gerekli
    Gönderdiğiniz yorum moderasyon ekibi tarafından incelendikten sonra yayınlanacaktır.